του Βασίλη Γάτσιου
Στις 6 Ιουλίου συμπληρώθηκαν 15 χρόνια από το θάνατο του κορυφαίου Έλληνα ιστορικού και επαναστάτη Ν. Ψυρούκη.
Ο Ψυρούκης με αφετηρία την αποικιοκρατία, τον ιμπεριαλισμό και τα
πολυσυζητημένα ζητήματα της σχέσης μητρόπολης – περιφέρειας, κατέθεσε
μια σειρά από καίριες προσεγγίσεις που προκάλεσαν και γονιμοποίησαν
εκτεταμένες συζητήσεις. Θέσεις του αμφισβητήθηκαν πολλές φορές από τους
συναδέλφους του της κοινότητας των ιστορικών καθώς διέφεραν σε πολλά από
τις καθιερωμένες της αριστερής ιστοριογραφίας.
Οι μελέτες του αποτελούν σημαντική συμβολή στην ερμηνεία και ανάλυση
των εκμεταλλευτικών κοινωνιών, καθώς και στην προσπάθεια διαμόρφωσης
ενός προτάγματος ανατροπής αυτών των κοινωνιών.
Στα όσα, ελάχιστα, έχουν γραφτεί γι αυτόν, οι αναφορές
περιστρέφονται, δικαιολογημένα, στο ιστορικό του έργο και κυρίως στο
παγκοσμίως πρωτοποριακό του έργο τη Μικρασιατική καταστροφή.
Σήμερα τιμώντας το έργο και την επιστημονική προσφορά του –και με
αφορμή τη συζήτηση για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την μεγάλη
Οκτωβριανή επανάσταση του 1917- παρουσιάζω την κριτική που ασκεί στο
Λένιν και το κόμμα των μπολσεβίκων για το ζήτημα της δικτατορίας του
προλεταριάτου.





















