Η ναζιστική θηριωδία αποκαλύφθηκε πλήρως σε όλες τις καταπιεσμένες κοινωνικές ομάδες. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ρομά μέτρησαν δεκάδες χιλιάδες νεκρούς στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Τη νύχτα της 2ας Αυγούστου του 1944 στο Άουσβιτς, εξολοθρεύτηκαν περίπου 20.000 τσιγγάνοι. Πηγή φωτό: egroma.gov.gr
Είναι γνωστή άλλωστε η ιστορία του Ολοκαυτώματός τους, όταν σε μία μόνο νύχτα στο Άουσβιτς, αυτή της 2ας Αυγούστου του 1944, εξολοθρεύτηκαν περίπου 20.000 τσιγγάνοι σε μία μόνο νύχτα.
Στα χρόνια της κατοχής στην Ελλάδα, θεωρούνταν ως ένας νομιμοποιημένος πρώτος στόχος από τους κατακτητές που τους αντιμετώπιζαν σαν ζώα, εφαρμόζοντας επάνω τους συχνά νέα αυτοσχέδια βασανιστήρια.
Οι γυναίκες έπεφταν πολύ συχνά θύματα βιασμού ενώ δεκάδες χιλιάδες Ρομά έπεσαν θύματα του λιμού που θέρισε την ελληνική κοινωνία, ως συνέπεια της κερδοσκοπίας των μαυραγοριτών και των δωσιλόγων.
Βασανιστήρια και βιασμοί
Η μαρτυρία της Στέλλας Σερέτη, κατοίκου της Νέας Ιωνίας Βόλου, φωτίζει τη ζοφερή τους καθημερινότητα:
«Πολλές φορές έρχονταν οι Γερμανοί στα τσαντίρια μας (…) Μας τραβούσανε (βιάζανε), εμείς φοβόμασταν πολύ. Από ότι θυμάμαι είχε έρθει μια φορά ένας Γερμανός, εγώ μαγείρευα χόρτα. Ήθελε να με τραβήξει, να με βιάσει, δεν ξέρω. Εγώ φώναζα πολύ και τελικά με άφησε»
Ο Γιάννης Βρυσάκης, 15 χρονών στα χρόνια της κατοχής, αναφέρει:
««Κάθε πρωί μάς έβγαζαν έξω και μάς έξυναν τα πρόσωπα. Οι Γερμανοί Ες Ες μας έτριβαν τα πρόσωπα με τούβλα για να μας ασπρίσουν. Είχαν κλομπ και χτυπούσαν όποιον δεν καθόταν». Η οικογένειά του μεταφέρθηκε από τη Λιβαδειά σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Ο Αποστόλης Καλαμιώτης από τη Θήβα, θυμάται μια τραγική εμπειρία στα χέρια των γερμανοτσολιάδων: «Μόλις μας βλέπουνε, σταματάνε τα άλογα. Εμένα με πήρανε, μου δέσανε τα χέρια με σύρματα και με δέσανε στην ουρά του αλόγου…»
οι Ρομά στον ΕΛΑΣ
Η συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση, αν και παραγνωρίζεται από την επίσημη ιστοριογραφία, ήταν μαζική και πραγματοποιήθηκε κυρίως μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ όπου και δημιούργησαν τους δικούς τους πυρήνες διαφώτισης.
Οι συνέπειες της αντιστασιακής δράσης τους ήταν βαριές: Σε χωριά των Σερρών τιμωρήθηκαν με στρατοδικεία και έπεσαν θύματα εκδίκησης ταγματασφαλιτών και γερμανόφιλων ελληνικών οργανώσεων όπως η ΠΑΟ, ενώ το 1943 στη Σίνδο λειτούργησε στρατόπεδο συγκέντρωσης ειδικά για οικογένειες τσιγγάνων.
Ο Καπετάν Γύφτος πολεμούσε πάντα όρθιος και πρωτοστατούσε στις δολοφονίες κατοχικών στρατιωτών που είχαν βασανἰσει αντάρτες. Σκοτώθηκε στη μάχη της Λαμπούσας, λίγο έξω από το Αλιβέρι. Στην περιοχή υπάρχει το μνημείο και η προτομή του. Πηγή: Μηχανή του Χρόνου
Στην Ήπειρο, τα κατορθώματα του Ρομά αντάρτη από την Κρυσταλλοπηγή Κόνιτσας, Χρήστου Χαλκιά, έχουν γίνει αντικείμενο λαϊκών μύθων.
Ο Χαλκιάς έτρεχε πάντα πρώτος στη μάχη αλλά ήταν και περιζήτητος στα γλέντια, όπου μάγευε τους συναγωνιστές του με το βιολί του. Μετά την κατοχή και τον εμφύλιο, διέφυγε στην Πολωνία.
Στις 4 Αυγούστου του 1944, έντεκα Ρομά εκτελέστηκαν από τους ναζί στην οδό Χαμοστέρνας. Επρόκειτο για συλληφθέντες στο μπλόκο της Αγίας Σοφίας στον Ταύρο την προηγούμενη ημέρα.
Οι Παντελής Χρήστου, Ιορδάνης Βασιλείου, Βαγγέλης Γεωργίου, Βασίλειος Γεωργίου, Απόστολος Ευαγγελίδης, Λάζαρος Τσατσάνης, Αριστείδης Σαρρής, Ιωάννης Βασαλούκος, Γεώργιος Σαράφογλου, Νίκος Σιακούρης, Γεώργιος Γεροντάκης, τιμούνται στην αναμνηστική πλάκα που έχει τοποθετηθεί σε πλαϊνό πάρκο.
Στις 4 Αυγούστου του 1944, έντεκα Ρομά εκτελέστηκαν από τους ναζί στην οδό Χαμοστέρνας. Επρόκειτο για συλληφθέντες στο μπλόκο της Αγίας Σοφίας στον Ταύρο την προηγούμενη ημέρα. Πηγή φωτό: Το Μοσχάτο μου
Θύματα των ναζί έπεσαν ακόμα πολλοί τσιγγάνοι σε Θήβα, Παρακάλαμο Ιωαννίνων και σε διάφορα χωριά της Βόρειας Ελλάδας.
Ο καπετάν Γύφτος
Εξέχουσα φιγούρα της Εθνικής Αντίστασης ήταν και ο γεννημένος στην Κύμη τσιγγάνος καπετάνιος του ΕΛΑΣ, Βασίλης Μήτρου, γνωστός και σαν ‘καπετάν Γύφτος’. Συμμετείχε στο ΕΑΜ Νότιας Εύβοιας και έδινε το παρόν στις πιο ριψοκίνδυνες αποστολές.
Όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες του εφοπλιστή Δημήτρη Μεσαδάκου, γιου του περιβόητου διοικητή του ΕΛΑΝ Εύβοιας, Καπετάν Φουρτούνα, ο Μήτρου μαζί με έναν συναγωνιστή του, βύθισαν το γερμανικό ταχύπλοο ‘Καταδίωξη’ στο λιμάνι της Κύμης, τοποθετώντας μαγνητικές νάρκες.Ο Καπετάν Γύφτος πολεμούσε πάντα όρθιος και πρωτοστατούσε στις δολοφονίες κατοχικών στρατιωτών που είχαν βασανἰσει αντάρτες. Σκοτώθηκε στη μάχη της Λαμπούσας, λίγο έξω από το Αλιβέρι. Στην περιοχή υπάρχει το μνημείο και η προτομή του.
Ο Στέφανος Λαζαρίδης, Ρομά από την Κάτω Αχαγιά, ήταν μάρτυρας της δολοφονίας ενός αντάρτη φίλου του από Γερμανό στρατιώτη, ο οποίος μάλιστα πήρε το χρυσό δόντι του νεκρού, προκαλώντας την οργή του Λαζαρίδη.
Του έστησε καρτέρι, τον σκότωσε και επέστρεψε το χρυσό δόντι στη σύντροφο του αντάρτη.
Μια από τις σημαντικότερες συνέπειες της ρατσιστικής αντιμετώπισής των Ρομά είναι η απουσία επίσημης καταγραφής της ιστορίας τους. Για αυτούς, δεν υπάρχουν επαρκή στατιστικά στοιχεία που να δίνουν ακριβή εικόνα των θυμάτων, όπως για παράδειγμα με τους Εβραίους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου